Spółka przeliczyła wartość euro bezpośrednio na USD, ustalając kurs wzajemny dla tych walut obowiązujący na dzień wystawienia faktury. Średni kurs USD z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury to 2,69 PLN/USD. W związku z tym kurs wzajemny dla obu walut wynosi: 3,50 PLN/EUR : 2,69 PLN/USD = 1,30 USD/EUR.
Poszerzenie rynku polskiego o rynek zagraniczny umożliwiło polskim przedsiębiorstwom handel z podmiotami zagranicznymi zarówno z Unii Europejskiej, jak również spoza. Dokonywanie transakcji z zagranicznymi podmiotami mimo wystawienia faktury w walucie PLN może się wiązać z tym, że podatnik otrzyma zapłatę w walucie obcej. Sprawdź, jak wygląda rozliczanie różnic kursowych do faktury w PLN opłacanej w innej walucie. Różnice kursowe powstają w sytuacji, gdy dla transakcji sprzedaży w walucie obcej kurs przeliczeniowy zapłaty i kurs przeliczeniowy dla otrzymanej faktury są różne. W związku z tym, aby wyliczyć różnicę kursową, od kwoty otrzymanej należności przeliczonej według kursu z dnia poprzedzającego wpłatę (jeśli wpływ nastąpił na konto walutowe) lub kursu zastosowanego przez bank trzeba odjąć wartość przeliczonego na walutę polską przychodu wynikającego z faktury. Zgodnie z art. 24c ust. 1 ustawy o PIT, jeżeli wynik wyżej równania: kwota otrzymanej należności w walucie obcej przeliczona na PLN – wartość przeliczona na walutę polską= wynik: dodatni – wówczas różnica kursowa stanowi dla podatnika pozostały przychód (kolumna 8 KPiR); ujemny – wówczas różnica kursowa stanowi dla podatnika pozostały wydatek (kolumna 13 KPiR). Różnice kursowe w KPiR są dokumentowane za pomocą dowodów wewnętrznych. Powstałe różnice kursowe nie zmieniają kwoty przychodu, zatem wielkość sprzedaży w żaden sposób nie ulega skorygowaniu o powstałe różnice, a odrębnie ujmuje się je w KPiR. Przykład 1. Pani Kamila dokonała sprzedaży towaru w kwocie 400 euro (netto). Sprzedaż udokumentowała fakturą VAT, którą wystawiła 28 stycznia 2020 roku – kurs przeliczeniowy faktury to 4,2679 (z dnia poprzedzającego wystawienie faktury, czyli 27 stycznia 2020 roku – tabela nr 017/A/NBP/2020). Płatność otrzymała na rachunek walutowy 29 stycznia 2020 roku – kurs przeliczeniowy płatności to 4,2794 (z dnia poprzedzającego otrzymanie płatności – 28 stycznia 2020 roku – tabela nr 018/A/NBP/2020). Ile wynosi różnica kursowa? Przeliczenie płatności na PLN:400 euro x 4,2794 = 1711,76 zł Przeliczenie faktury sprzedaży na PLN:400 euro x 4,2679 – 1707,16 zł Odjęcie punktu 1 od 21711,76 zł – 1707,16 zł = 4,60 zł W związku z tym, że wartość równania wyszła dodatnia, pani Kamila zobowiązana jest wykazać dodatnią różnicę kursową, tj. pozostały przychód, w formie dowodu wewnętrznego w kolumnie 8 KPiR. Rozliczanie różnic kursowych – otrzymanie płatności w walucie obcej W sytuacji gdy podatnik wystawił fakturę w walucie polskiej, może on przyjąć płatność w walucie krajowej bądź w walucie obcej – przepisy tego nie zabraniają. Natomiast jeśli rzeczywiście płatność zostanie otrzymana w walucie obcej do faktury wystawionej w PLN, to z tego tytułu nie powstaną różnice kursowe. Zgodnie z art. 24c ustawy o PIT, aby powstała różnica kursowa, kwota przychodu należnego powinna być bowiem wyrażona na dokumencie sprzedaży w walucie obcej. Powyższe stanowisko potwierdza interpretacja indywidualna między innymi Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 30 maja 2019 roku, w której można przeczytać, że: „(...) Odnosząc się zatem do powstania tzw. różnic kursowych transakcyjnych, wskazać należy, że różnice te powstają wyłącznie w przypadku wymienionych w art. 15a ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 i mają zastosowanie do ustalania różnic od przychodów należnych i otrzymanych w walutach obcych oraz kosztów poniesionych i zapłaconych w walutach obcych. Skoro zatem z wniosku wynika, że w ramach transakcji (z ukraińską firmą) strony mają ustalić jej wartość w kontrakcie w polskich złotych, udokumentować fakturą także wyrażoną w polskich złotych, jednak płatność zostanie dokonana w euro na rachunek walutowy Spółki, to oznacza, że dla tych transakcji nie powstaną podatkowe różnice kursowe, o których mowa w ww. przepisach, bowiem transakcje zostaną zawarte w walucie polskiej, a nie w walucie obcej”. Podobnie stanowisko określone zostało również w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 9 lipca 2015 roku, IPTPB3/4510-136/15-2/K. Przykład 2. Pan Robert dokonał sprzedaży towarów na kwotę 5000 zł netto. 28 stycznia 2020 roku wystawił fakturę sprzedaży w polskich złotych. Nabywca uregulował zobowiązanie w walucie obcej, przelewając kontrahentowi kwotę 1171,54 euro. W związku z tym, że faktura wystawiona jest w PLN, nie powstaną różnice kursowe, mimo iż otrzymana kwota w euro po przeliczeniu na PLN jest wyższa od tej ujętej w przychodach. Pan Robert powinien natomiast z tego tytułu przeliczyć różnice kursowe od środków własnych. Różnice kursowe nie powstaną, jeśli faktura w PLN opłacona została w innej walucie. Mogą natomiast powstać z tego tytułu różnice kursowe od własnych środków pieniężnych na rachunku. Więcej w temacie różnic kursowych od własnych środków można znaleźć w artykule: Różnice kursowe od środków własnych – warto wiedzieć. Automatyczne rozliczanie różnic kursowych w Funkcja automatycznego wyliczania i księgowania różnic kursowych w systemie pozwala na zaoszczędzenie czasu na ich ręczne wyliczanie oraz uniknięcie błędów z tym związanych, bowiem system na podstawie wprowadzonych danych automatycznie zaciąga prawidłowe kursy przeliczeniowe. Opcja jest dostępna dla użytkowników, którzy prowadzą konto w formie opodatkowania – skala podatkowa. Aby skorzystać z funkcji, należy ją włączyć w ustawieniach konta. W tym celu trzeba przejść do zakładki USTAWIENIA » PODATKI » FUNKCJE KSIĘGOWE i zaznaczyć opcję WYLICZANIE RÓŻNIC KURSOWYCH. Po włączeniu opcji w trakcie wystawiania faktury sprzedaży w walucie obcej schematem: PRZYCHODY » SPRZEDAŻ » WYSTAW » FAKTURĘ (walutę ustawia się w podzakładce ZAAWANSOWANE) po uzupełnieniu wartości zapłaconej przez nabywcę lub oznaczeniu opcji ZAPŁACONO pojawi się dodatkowa opcja WPŁATA NA RACHUNEK. Kolejno należy wybrać rodzaj rachunku bankowego, na który wpłynęła zapłata – na rachunek walutowy czy w PLN. Na tej podstawie system prawidłowo wyliczy różnicę kursową. Jeśli płatność miała miejsce po wystawieniu faktury, jej rozliczenie odbywa się schematem: PRZYCHODY » SPRZEDAŻ i wówczas należy zaznaczyć fakturę sprzedaży i skorzystać z opcji ROZLICZ » ROZLICZ PŁATNOŚĆ. W oknie, które się pojawi, należy określić, czy zapłata nastąpiła na rachunek walutowy czy w PLN. Analogicznie system wyliczy na tej podstawie różnicę kursową. Aby zaksięgować różnicę kursową automatycznie, wystarczy przejść do zakładki: START » RÓŻNICE KURSOWE » OD PRZYCHODÓW i zaznaczyć tam automatycznie wyliczoną różnicę kursową, korzystając z opcji WYSTAW DW. Automatycznie wygenerowany dowód wewnętrzny dotyczący różnicy kursowej zostanie ujęty w kolumnie 8 „pozostałe przychody” (jeśli różnica jest dodatnia) lub kolumnie 13 „pozostałe wydatki” (jeśli różnica jest ujemna) w KPiR w zakładce: EWIDENCJE » KPiR. Więcej w temacie funkcji automatycznego rozliczania różnic kursowych w systemie można znaleźć w artykule: Różnice kursowe – automatyczne księgowanie.
W niniejszym artykule postaram się zwięźle odpowiedzieć na powyższe pytania. Żądanie pozwu w walucie obcej – problematyka etapu przedsądowego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wyrażenie kwoty świadczenia w walucie obcej w umowach podlegających wykonaniu na terytorium RP (np. w euro) jest dopuszczalne. Zgodnie z treścią
Przepisy ustawy o CIT regulują zasady powstawania podatkowych różnic kursowych w transakcjach walutowych. Jak się jednak okazuje, nie w każdej sytuacji otrzymania należności w walucie obcej powstają podatkowe różnice kursowe, które należy odnieść odpowiednio do przychodów lub do kosztów. Zgodnie z art. 15a ust. 1 ustawy o CIT różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi w ust. 2 i 3 tego artykułu. Kiedy dodatnie... Dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość: 1) przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia; 2) poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia; 3) otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5; 4) kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni; 5) kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (art. 15a ust. 2 ustawy o CIT). ...a kiedy ujemne Ujemne różnice kursowe powstają natomiast, jeżeli wartość: 1) przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia; 2) poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia; 3) otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest wyższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5; 4) kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni; 5) kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (art. 15a ust. 3 ustawy o CIT). Przykład Spółka wystawia swoim zagranicznym kontrahentom faktury opiewające na kwoty wyrażone w euro albo wyrażone w złotych. Zdarza się, że kontrahenci płacą niezgodnie z treścią wystawionej faktury (faktura wystawiona w euro – zapłata w złotych albo faktura wystawiona w złotych – zapłata w euro). Przy tym wpłata następuje na właściwy rachunek bankowy, tj. wpłata w euro (nawet jeżeli jest niezgodna z treścią wystawionej faktury) jest przelewana na rachunek walutowy, natomiast wpłata w złotych (nawet jeżeli jest niezgodna z treścią wystawionej faktury) jest przekazywana na rachunek bankowy prowadzony w złotych. Z kontrahentami tymi nie są zawarte pisemne umowy, z których wynikałaby możliwość zapłaty w innej walucie aniżeli waluta, w której wystawiona jest faktura. Powstaje zatem pytanie, czy w związku z tak otrzymywanymi zapłatami spółka powinna rozpoznać podatkowe różnice kursowe i odnieść je odpowiednio do przychodów i kosztów podatkowych. W sytuacji opisanej przez spółkę nie dochodzi do powstania podatkowych różnic kursowych, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15a ustawy o CIT. Nie został spełniony warunek, aby zarówno przychód, jak i wpłata należności nastąpiły jednocześnie w walucie obcej. Co na to skarbówka... W stanowiskach organów podatkowych oraz sądów administracyjnych dominuje pogląd, że różnice kursowe uwzględniane w rozliczeniu podatkowym występują jedynie wtedy, gdy zarówno samo zobowiązanie, jak i jego zapłata wyrażone są w walucie obcej. Takie stanowisko przedstawił dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z 24 sierpnia 2012 r. (IPTPB3/ 423-173/12-6/IR). W piśmie tym czytamy, że „(...) aby powstały różnice kursowe – w oparciu o przytoczone przepisy prawa – muszą wystąpić łącznie dwa elementy: określenie w fakturze należności w walucie obcej, otrzymanie faktycznej zapłaty w walucie obcej". Podobnie uznał dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 13 lipca 2012 r. (IPPB5/423-284/12-2/IŚ). ...i sądy Podobnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 30 sierpnia 2011 r. (I SA/Wr 726/11), stwierdzając, że różnice kursowe w przypadku kosztów poniesionych w walucie obcej bądź przychodów wyrażonych w walucie obcej powstają wówczas, gdy płatność realizowana jest również w walucie obcej. W ocenie sądu takie różnice między kosztem zarachowanym a faktycznie poniesionym mają wymiar wyłącznie ekonomiczny i nie mają charakteru podatkowego. Reasumując, różnice kursowe powstają wówczas, gdy przychód/należność i wpłata tej należności wyrażone są w walucie obcej. Zatem sytuacje wskazane w przedstawionym przykładzie nie generują podatkowych różnic kursowych, niemniej jednak takie rozliczenia nie pozostają neutralne podatkowo. Przykład 1. FV sprzedaży wyrażona w euro (np. 1000 euro, przychód obliczony wg kursu średniego NBP = 4 zł wynosi 4000 zł); 2. Zapłata w złotych. Jeżeli nabywca wpłacił 4000 złotych, to wówczas sprzedający otrzymał wymaganą należność. Nie powstały zatem żadne różnice kursowe. Podobnie, jeżeli nabywca wpłacił np. 4500 zł albo 3250 zł, to wówczas także nie powstaną podatkowe różnice kursowe, w świetle wcześniej wyrażonych uwag. Będzie miała natomiast miejsce sytuacja, w której sprzedający otrzyma kwotę odpowiednio wyższą lub niższą od wykazanego z tej transakcji przychodu, określonego zgodnie z przepisami ustawy o CIT. W ten sposób, w związku z realizacją tej transakcji, powstanie nadpłata lub niedopłata w rozumieniu ekonomicznym. Otrzymanie kwoty wyższej od przychodu wykazanego z transakcji powinno skutkować rozpoznaniem przychodu z tego tytułu. Z kolei otrzymanie kwoty niższej od przychodu wykazanego z transakcji, powodujące niedopłatę w sensie ekonomicznym, nie będzie skutkowało odniesieniem jej w koszty podatkowe, wobec braku spełnienia przesłanek powstania różnic kursowych. Zaistniała niedopłata w sensie ekonomicznym może zostać wyrównana odpowiednią dopłatą przez kontrahenta. —Anna Kiersnowska-Drzewiecka Zdaniem autorki Anna Kiersnowska-Drzewiecka, doradca podatkowy w ECDDP sp. z Warto ustalić kurs w umowie z kontrahentem Aby uniknąć ewentualnych różnic we wpłatach należności, w przypadku gdy faktura jest wystawiona w walucie obcej, a wpłata następuje odwrotnie – w złotych, strony mogą ustalić i przyjąć w umowie lub np. w uwagach na fakturze odpowiedni kurs przeliczeniowy do dokonywania płatności przez kontrahenta. Właściwe w tym wypadku byłoby wskazanie średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu przez podatnika (na fakturze należałoby zaznaczyć datę dzienną tego kursu). Takie działanie pozwoliłoby uniknąć sytuacji nadpłaty lub niedopłaty w realizacji transakcji. Z kolei w przypadku wystawienia faktury w złotych, gdy zapłata miałaby następować w walucie obcej, nie ma możliwości wskazania, w momencie wystawiania faktury, kursu, który zabezpieczałby interesy podatnika co do wahań kursów waluty wpływających na obowiązek rozpoznania przychodu przez tego podatnika. W momencie wystawiania faktury nie da się bowiem przewidzieć, kiedy kontrahent ureguluje płatność na rzecz podatnika i kiedy płatność ta zostanie zaksięgowana na rachunku bankowym tego podatnika.
Zatem zapłata za wystawione w walucie obcej faktury, mimo iż Wnioskodawca dysponuje jedynie złotówkami, następuje w rzeczywistości w walucie obcej. Kontrahent Wnioskodawcy w celu zapłaty za wystawione przez niego faktury wpłaca bowiem do banku walutę obcą, bądź też otrzymuje tę walutę, w przypadku regulowania przez Wnioskodawcę
Z powodu internacjonalizacji obrotu gospodarczego zdarza się, że strony danej umowy postanawiają, że zapłata za wykonanie jakiejś usługi zostanie wyrażona w innej walucie niż polski złoty. W związku z tym, pojawiają się następujące problemy: czy strony mogą przewidzieć obowiązek zapłaty wyrażony w innej walucie niż złoty polski, czy polski sąd może nakazać zapłatę w tej obcej walucie, jakie są charakterystyczne cechy zobowiązań wyrażonych w walucie powyżej przedstawione aspekty, porusza art. 358 kodeksu cywilnego oraz orzecznictwo i doktryna. Przed zmianą przepisów kodeksu cywilnego, która weszła w życie w dniu 24 stycznia 2009 r., co do zasady wszystkie zobowiązania pieniężne na obszarze Polski mogły być wyrażone jedynie w pieniądzu polskim (z zastrzeżeniem istotnych wyjątków wynikających z Prawa dewizowego oraz z zastrzeżeniem możliwości dokonania spłaty w walucie obcej). Obecnie, jeśli chodzi o zobowiązania powstałe po 24 stycznia 2009 r. i istniejące w tej dacie zobowiązania trwałe, istnieje możliwość wyrażania zobowiązań bezpośrednio w walucie obcej. Oznacza to również, że wierzyciel może złożyć pozew, w którym domagać się może uiszczenia zapłaty w obcej walucie, a sąd, w przypadku uznania tych roszczeń za zasadne, powinien zasądzić zapłatę właśnie w walucie obcej, bez przeliczania jej na złote polskie. W przypadku, jeśli powód będzie domagał się zapłaty w obcej walucie, to sąd, jeśli przeliczy kwotę żądania na walutę polską dopuści się naruszenia art. 321 § 1 kodeksu postępowania cywilnego. W kolejnym etapie procedowania, w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 783 § 1 zd. 2 sąd powinien nadać klauzulę wykonalności orzeczeniu, w którym zasądza należność w walucie obcej, z zobowiązaniem komornika do przeliczenia tej kwoty na walutę polską według średniego kursu waluty obcej ogłoszonego przez NBP na dzień wypłaty wierzycielowi danej kwoty (albo sporządzenia planu podziału).Aktualnie, jeśli suma pieniężna zobowiązania jest wyrażona w walucie obcej, to dłużnik nie ma obowiązku spełniania świadczenia w tej walucie. Dłużnik mógłby zwolnić się również z zobowiązania, jeśli spłaciłby swój dług w walucie polskiej, zachowując ekwiwalentność zapłaty po przeliczeniu waluty obcej na złotówki. W takim przypadku wierzyciel nie mógłby sprzeciwić się przyjęciu tak wyliczonej sumie pieniędzy przekazanych w polskiej walucie. Wybór waluty, w której dłużnik spłaci zobowiązanie, należy zatem, co do zasady, do dłużnika. Odmiennie jednak, jeśli strony zastrzegłyby w umowie, że zobowiązanie może być wykonane tylko w walucie obcej, to po stronie dłużnika nie ma możliwości zwolnienia się z tego obowiązku poprzez zapłatę w walucie polskiej (tzw. klauzula efektywnej waluty).Art. 358 § 2 wskazuje na sposób obliczenia należności wynikający z wyrażenia zobowiązania w walucie obcej, w przypadku woli dokonania przeliczenia waluty obcej na walutę polską. Co do zasady, wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowego Banku Polskiego z dnia wymagalności roszczenia. Strony czynności prawnej mogą jednak ustalić inny termin lub inny sposób wyliczania należności, w szczególności mogą wskazać, iż kursem będącym podstawą wyliczenia należności będzie kurs z określonego dnia lub strony samodzielnie określą wartość stosunku waluty obcej do waluty polskiej, bez względu na późniejsze zmiany w relacji kursowej (np. 4 zł : 1 euro). W przypadku jeśli jednak dłużnik nie zapłaci zobowiązania w terminie, to kurs przeliczeniowy można ustalić na dzień dokonania zapłaty przez dłużnika. Wyboru w tym zakresie może dokonać wierzyciel, wskazując z reguły na korzystniejszy dla siebie przelicznik walutowy. Ponadto, zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi zobowiązań pieniężnych, jeśli po stronie dłużnika wystąpi zwłoka z wykonaniem zobowiązania, wierzyciel będzie mógł doliczyć do zobowiązania głównego odsetki w walucie obcej, w której wyrażono adwokat Marcin Moj oraz adwokat Marcin HołówkaFoto dzięki uprzejmości Stuart Miles / wpisu
Różne kursy walut. Kompensować można wzajemne zobowiązania i należności wyrażone nie tylko w złotówkach, ale także w walutach obcych. W takim przypadku powstaje jednakże problem, po jakim kursie powyższe rozliczyć. Kompensowane faktury mogą bowiem dotyczyć z różnych okresów (czy dni), wskutek czego do ich przeliczenia na
Spółka otrzymuje faktury, które dotyczą krajowych zakupów towarów i usług. Faktury te są wyrażone w walucie obcej, zwykle w euro. Jak powinna wyglądać otrzymana faktura zakupu? W jaki sposób przeliczyć faktury na złote i ująć w księgach rachunkowych spółki? Czy jeśli kwota netto faktury jest wyrażona w euro, a VAT w złotych, to zapłaty kwoty VAT można dokonać z rachunku VAT? Krajowi przedsiębiorcy mogą dokonywać rozliczeń w walucie obcej. Prawidłowe rozliczenie transakcji oraz ujęcie w księgach rachunkowych wymaga zastosowania kilku zasad. VAT w złotych Przy transakcjach pomiędzy podmiotami krajowymi – w przypadku gdy należność z tego tytułu została wyrażona w walucie obcej – należy mieć na uwadze art. 106e ust. 11 ustawy o VAT. Stanowi on, że kwoty VAT wykazuje się w złotych. Zatem niezależnie od tego, w jakiej walucie nastąpi rozliczenie między kontrahentami, kwota VAT powinna zostać wykazana na fakturze w walucie polskiej. Przepis ten ma na celu zapewnienie neutralności VAT. Najprościej rzecz ujmując, chodzi o to, by nabywca miał prawo do odliczenia kwoty podatku w takiej samej wysokości, w jakiej dla sprzedawcy kwota ta stanowiła podatek należny. Kwoty podatku wyrażone w walucie obcej wykazuje się w złotych przy zastosowaniu zasad przeliczania na złote, przyjętych dla przeliczania kwot stosowanych do określenia podstawy opodatkowania, o których mowa w art. 31a ustawy o VAT. Kwoty wykazywane w fakturze zaokrągla się do pełnych groszy, przy czym końcówki poniżej 0,5 gr pomija się, a końcówki od 0,5 gr zaokrągla się do 1 gr. [przykład 1] przykład 1 4 października 2018 r. pomiędzy krajowymi podmiotami gospodarczymi nastąpiła dostawa towarów opodatkowana według podstawowej stawki VAT – 23 proc. Transakcja tego samego dnia została udokumentowana fakturą na kwotę brutto 2460 euro, w tym VAT w kwocie 460 euro. Zgodnie z umową strony rozliczają się w walucie obcej (euro). Kwota VAT wykazana na fakturze została przeliczona na złote według kursu średniego NBP z dnia poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1 ustawy o VAT), tj. z 3 października 2018 r., który wynosił 4,2949 zł/euro (tabela nr 192/A/NBP/2018). Kwota VAT w złotych wyniosła 1975,65 zł (460 euro x 4,2949 zł/euro). Nabywca, który otrzymał fakturę wystawioną przez krajowego kontrahenta w walucie obcej, nie dokonuje odrębnego przeliczenia kwoty VAT, ponieważ na fakturze jest wykazana kwota tego podatku w złotych przeliczona już przez sprzedawcę. W przypadku gdy dokonany zakup daje nabywcy prawo do odliczenia podatku naliczonego z otrzymanej faktury, przeliczenia na złote wymaga jedynie wyrażona w walucie obcej wartość netto tego zakupu. Podatek należny wykazany przez sprzedawcę w złotych na wystawionej fakturze stanowi jednocześnie – w tej samej kwocie – podatek naliczony u nabywcy odliczany na podstawie otrzymanej faktury zakupu (przy założeniu istnienia związku zakupu z działalnością opodatkowaną). Kwota netto w walucie obcej Kolejnym elementem rozliczenia jest przeliczenie na złotówki wartości netto zakupu. Na bilansową zasadę wyceny transakcji zakupu wyrażonej w walucie obcej dokonywanej w trakcie roku obrotowego wskazuje art. 30 ust. 2 pkt 2 W myśl tego przepisu wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie: faktycznie zastosowanym w tym dniu, wynikającym z charakteru operacji – w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań; średnim ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego ten dzień – w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli nie jest zasadne zastosowanie kursu, o którym mowa w pkt 1, a także w przypadku pozostałych operacji. W praktyce przyjmuje się, że przeliczenia wartości kosztu wyrażonego w walucie obcej dokonuje się na podstawie średniego kursu waluty ogłoszonego przez NBP na dzień poprzedzający dzień wystawienia faktury. Z kolei podatkowe zasady przeliczania kosztów wyrażonych w walutach obcych określają art. 11a ust. 2 ustawy o PIT oraz art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Wynika z nich, że koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego, ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Aby zatem koszty uzyskania przychodów wyrażone w walucie obcej wykazać w prawidłowej wysokości, po przeliczeniu na złote należy w pierwszej kolejności określić dzień poniesienia kosztu, a następnie zastosować właściwy kurs średni ogłaszany przez NBP. Zgodnie z art. 22 ust. 5d ustawy o PIT oraz art. 15 ust. 4e ustawy o CIT zasadniczo za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury. Oznacza to, że kursem właściwym do przeliczenia faktury w walucie obcej wystawionej przez krajowego kontrahenta jest kurs średni waluty ogłoszony przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury. Potwierdzają to również organy podatkowe, czego przykładem może być interpretacja indywidualna dyrektora IS w Warszawie z 15 maja 2015 r., nr IPPB5/4510-149/15-2/IŚ. W rezultacie zarówno dla celów bilansowych, jak i dla celów podatku dochodowego wartość kosztu wyrażonego w walucie obcej należy przeliczyć według kursu średniego waluty z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury. Różnice kursowe Zapłata zobowiązania wobec kontrahenta powoduje powstanie różnic kursowych. Różnice te nie powstaną jednak od kwoty brutto zobowiązania. W przypadku transakcji krajowych wyrażonych w walutach obcych, przedsiębiorcy z uwagi na uregulowania ustawy o VAT przyjmują rozwiązanie polegające na tym, że wartość netto zobowiązania jest regulowana za pośrednictwem rachunku walutowego, natomiast wyrażona w złotych kwota VAT za pośrednictwem rachunku złotówkowego. Taki sposób wykazania i zapłaty wartości zobowiązania przekłada się na późniejsze rozliczenie różnic kursowych, powstałych w związku z zapłatą zobowiązania (art. 24c ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o PIT oraz 15a ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o CIT). W przypadku dokonania zapłaty w walucie obcej w części dotyczącej wartości netto zakupu wystąpią różnice kursowe (podatkowe i bilansowe). Natomiast w części dotyczącej zapłaty VAT te różnice nie wystąpią. Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 30 ust. 4 różnice kursowe dotyczące aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych (za wyjątkiem różnic kursowych, o których mowa w art. 30 ust. 5–7 dotyczących działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej) powstałe przy zapłacie zobowiązań w walutach obcych zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych. Zapłata kwoty VAT z rachunku VAT Przepisy ustawy o VAT – w zakresie dotyczącym regulowania kwoty VAT według mechanizmu podzielonej płatności (inaczej: split payment) – dotyczą transakcji krajowych. Zgodnie z art. 108a ust. 3 ustawy o VAT warunkiem zastosowania tego mechanizmu jest, aby zapłata dokonywana przy użyciu komunikatu przelewu nastąpiła w złotych polskich. Moim zdaniem przepisy ustawy o VAT w zakresie dotyczącym split paymentu nie sprzeciwiają się temu, aby w transakcji wyrażonej w walucie obcej, dokonanej pomiędzy podmiotami krajowymi, kwota VAT, która zgodnie z art. 106e ust. 11 ustawy o VAT musi być wyrażona w złotych, została przekazana z rachunku VAT (prowadzonego do złotówkowego rachunku rozliczeniowego), zaś kwota netto została rozliczona w inny sposób, tj. przekazana z rachunku walutowego firmy. przykład 2 Jednostka otrzymała od krajowego kontrahenta fakturę stwierdzającą zakup usługi. Usługa została wykonana 28 września 2018 r. i w tym samym dniu kontrahent wystawił fakturę. Wartość netto faktury wynosiła 2000 euro, natomiast kwota podatku VAT według stawki 23 proc. wykazana w złotych wynosiła 1969,44 zł. Do przeliczenia wartości netto zakupu jednostka zastosowała kurs średni waluty ogłoszony przez NBP w dniu poprzedzającym wystawienie faktury, tj. 27 września 2018 r., który wynosił 4,2814 zł/euro (tabela nr 188/A/NBP/2018). Wobec tego wartość netto zakupu wyniosła 8562,80 zł (2000 euro x 4,2814 zł/euro). 5 października 2018 r. nastąpiła zapłata zobowiązania. Kwota netto została uregulowana z rachunku walutowego, natomiast kwota VAT z rachunku VAT firmy prowadzonego w złotówkach (w komunikacie przelewu firma jako kwotę VAT i kwotę brutto wskazała kwotę 1969,44 zł). Do rozchodu waluty obcej z rachunku walutowego jednostka zastosowała kurs średni waluty ogłoszony przez NBP z dnia poprzedzającego zapłatę, tj. z 4 października 2018 r., który wynosił 4,3090 zł/euro (tabela nr 193/A/NBP/2018/A). Wobec tego wartość uregulowanego zobowiązania wyniosła 8618 zł (2000 euro x 4,3090 zł/euro). Jednostka prowadzi ewidencję kosztów wyłącznie na kontach zespołu 4. Przy zakupie usługi przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego – ze względu na związek zakupu z czynnościami opodatkowanymi. Ewidencja zdarzeń związanych z otrzymaniem faktury od krajowego kontrahenta w walucie obcej oraz dokonaną zapłatą może przebiegać następująco: 1. Faktura – zakup usługi a) Wartość netto usługi (2000 euro x 4,2814 zł/euro) kwota 8562, 80 zł: Wn konto 402 „Usługi obce”, Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu”; b) kwota podatku naliczonego 1969,44 zł: Wn konto 221 „Podatek naliczony i jego rozliczenie”, Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu”; c) wartość brutto usługi kwota 10 532,24 zł: Wn konto 300 „Rozliczenie zakupu”, Ma konto 202 „Rozrachunki z dostawcami”. 2. WB – zapłata zobowiązania z rachunku walutowego kwota 8618 zł (2000 euro x 4,3090 zł/euro): Wn konto 202 „Rozrachunki z dostawcami”, Ma konto 131 „Rachunek walutowy”. 3. WB (rachunek rozliczeniowy) – zapłata kwoty VAT z rachunku złotówkowego: a) obciążenie kwotą VAT rachunku VAT jednostki i uznanie jej rachunku rozliczeniowego kwota 1969,44 zł: Wn konto 130/1 Rachunek bankowy w banku X (w analityce: rachunek bieżący), Ma konto 130/2 Rachunek bankowy w banku X (w analityce: rachunek VAT); b) zobowiązanie wobec usługodawcy kwota 1969,44 zł: Wn konto 202 „Rozrachunki z dostawcami”, Ma konto 130/1 „Rachunek bankowy w banku X (w analityce: rachunek bieżący). 4. PK – ustalenie ujemnej różnicy kursowej kwota 55,20 zł [2000 euro x (4,3090 zł/euro – 4,2814 zł/euro)]: Wn konto 755 „Koszty finansowe”, Ma konto 202 „Rozrachunki z dostawcami”. Przykład faktury wystawionej w walucie obcej między krajowymi kontrahentami Olsztyn, 4 października 2018 r. Sprzedawca: Alfa sp. z 99-999 Olsztyn, ul. Jesienna 1 NIP: 999-99-99-999 Nabywca: Beta SA 99-999 Warszawa, ul. Zimowa 1 NIP: 999-99-99-999 Faktura nr 777/2018 Nazwa towaru Jednostka miary Ilość towarów Cena jedn. netto (euro) Wartość netto (euro) Podatek VAT Wartość brutto (euro) Stawka Kwota (euro) 1 Płytka podłogowa mkw. 40 50 2000 23% 460 2 460 Podsumowanie: 2000 x 460 2 460 2000 23% 460 2 460 Kwota VAT: 1975,65 zł euro 230 4,2949 zł/euro 192/A/NBP/2018 z 3 października 2018 r. .................. ........................ .............................. ...................................................................... waluta kwota kurs średni NBP (tabela NBP) Do zapłaty: 2000 euro na rachunek walutowy nr …............................... 1975,65 zł na rachunek złotówkowy nr …......................... Termin zapłaty: przelew do 20 października 2018 r. Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości ( z 2018 r. poz. 395 ze zm.). Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( z 2017 r. poz. 1221 ze zm.). Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL Kup licencję
Przedawnienie zobowiązania podatkowego oznacza, że po upływie określonego czasu zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa łącznie z odsetkami za zwłokę. Po upływie okresu przedawnienia z mocy prawa, zatem bez konieczności wydawania żadnych decyzji, przestaje istnieć stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podatnikiem i
Cześć! 🙂 Kiedy już otrzymacie wymarzoną pracę w księgowości to pierwszym zadaniem (po porządkowaniu dokumentów i zapoznaniu się z ich obiegiem) będzie wprowadzanie i rozliczanie wyciągów bankowych. Brzmi łatwo, ale też łatwo o błędy. Czyli od początku… Firma może mieć rachunek bankowy zarówno z złotówkach jak i w innej walucie obcej. Najczęściej rachunki walutowe są w euro czy dolarach, ale to oczywiście nie wyklucza innych walut. Sytuacja jest prosta, gdy faktura jest w złotówkach i płatność też w złotówkach. Nie trzeba nic przeliczać (bo pamiętamy, że księgi są prowadzone w j. polskim i mamy obowiązek przeliczyć inną walutę na złotówki). Ale co w sytuacji gdy faktura jest w euro i płatność w euro? Albo faktura w euro a płatność w złotówkach? Przykład 1: Przedsiębiorstwo X otrzymało fakturę od kontrahenta Y za usługę prawną. Faktura została wystawiona w dniu 12 marca 2018 r. (taka sama jest data wykonania usługi). Kwota netto na fakturze wyniosła 300 zł. Zapłacono za fakturę 15 marca 2018 r. (WB). Zaksięguj fakturę i zapłatę. Dla uproszczenia przyjmujemy ewidencję tylko w układzie rodzajowym. 1- otrzymano fakturę (powstał koszt) w dniu 12 marca 2- zapłacono za fakturę (uregulowano zobowiązanie) w dniu 15 marca To był łatwy przykład, teraz trochę trudniejszy 🙂 Przykład 2: Przedsiębiorstwo X otrzymało fakturę od kontrahenta Y za usługę prawną. Faktura została wystawiona w dniu 12 marca 2018 r. (taka sama jest data wykonania usługi). Kwota netto na fakturze wyniosła 100 $. Zapłacono za fakturę 15 marca 2018 r. (WB) z rachunku bieżącego. Kurs faktycznie zastosowany przez bank wyniósł 3,41. Zaksięguj fakturę i zapłatę. Podpowiedź: Do przeliczenia faktury przyjmuje się średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury. Do przeliczenia zapłaty przyjmuje się kurs faktycznie zastosowany przez bank, chyba że go nie ma to wtedy średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień zapłaty z rachunku. Rozwiązanie: Tabela nr A, NBP -> stąd biorę kursy walut 12 marca przypadał w poniedziałek, a więc do przeliczenia faktury bierzemy kurs z dnia 9 marca. Wynosi on 3,4132. 15 marca, zapłata po kursie faktycznym: Mamy fakturę i mamy zapłatę, ale rozrachunki się nie zamknęły. Wynika to z wahań waluty obcej i powstają różnice kursowe dodatnie, które księgujemy na przychodach finansowych. Przykład 3: Przedsiębiorstwo X otrzymało fakturę od kontrahenta Y za usługę prawną. Faktura została wystawiona w dniu 12 marca 2018 r. (taka sama jest data wykonania usługi). Kwota netto na fakturze wyniosła 100 $. Zapłacono za fakturę 15 marca 2018 r. (WB) z rachunku walutowego (dolary). Zaksięguj fakturę i zapłatę. Podpowiedź: Do przeliczenia faktury przyjmuje się średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury. Do przeliczenia zapłaty przyjmuje się kurs faktycznie zastosowany przez bank, chyba że go nie ma to wtedy średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień zapłaty z rachunku. Rozwiązanie: Data wystawienia faktury nie uległa zmianie. Bierzemy kurs z dnia 9 marca. Wynosi on 3,4132. 15 marca zapłacono za fakturę, ale tutaj nie mamy już kursu faktycznie zastosowanego przez bank. Musimy przyjąć średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień zapłaty, czyli z dnia 14 marca. Wynosi on 3,4055. Podobnie jak w przykładzie 2 pojawiły się różnice kursowe dodatnie. W razie pytań, piszcie śmiało, głównie na maila, zawsze staram się odpisywać w ramach swoich możliwości. Do usłyszenia niebawem 😉 Nawigacja wpisu
faktury w terminie trzech dni od dnia zlecenia przelewu. Innym sposobem na uniknięcie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w VAT dostawcy w przypadku płatności z pominięciem rachunku wykazanego w bazie MF jest zapłata należności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.
Zgodnie z polskim prawem możliwe jest wystawianie faktur w walcuje obcej między polskimi podmiotami . Ustawa nakazuje jednak wyszczególnienie wartości VAT w PLN na dokumencie. W celu uniknięcia różnic kursowych, wielu kontrahentów wymaga zapłaty naliczonego VAT w PLN oraz kwoty netto w walucie dokumentu. W związku z takim wymaganiem często pojawia się pytanie – w jaki sposób zaksięgować w SAP dokument w dwóch walutach? Niestety taka możliwość nie istnieje – możliwe jest księgowanie dokumentu tylko w jednej walucie dokumentu. Istnieje natomiast możliwość płatności jednego dokumentu w innej walucie niż waluta dokumentu i tak opcja zostanie poniżej przedstawiona. Dokument zawsze zaksięgowany będzie w jednej walucie, natomiast SAP umożliwia wprowadzenie alternatywnej waluty płatności dla pozycji dostawcy lub odbiorcy. Mając włączoną tą funkcjonalność możliwe jest podzielenie pozycji dostawcy na 2 pozycje – kwotę netto i kwotę VAT tak, aby w pozycji VAT podać alternatywną kwotę płatności. System zaksięguje takie dokument z dwoma pozycjami dostawcy. Funkcjonalność składa się z kilku kroków aktywacyjnych, które zostały opisane poniżej. Najpierw należy włączyć pola ‘Waluta płatności’ oraz ‘Kwota w walucie płatności’ w konfiguracji grupy statusów pól – w części ‘Obrót płatniczy’. IMG Rachunkowość finansowa (nowa) –> Ustawienia podstawowe Rachunkowości finansowej (nowej) –> Księgi –> Pola Transakcja OBC4 – Definiowanie wariantów statusów pola Następnie należy się upewnić czy w ustawieniach kodów księgowania te same pola nie są zaznaczone jako ‘Ukrywanie’. Jeżeli tak, to należy je ustawić przynajmniej jako wpis opcjonalny. Ustawienia kodów księgowania można ustawić w konfiguracji znajdującej się pod ścieżką: IMG Rachunkowość finansowa (nowa) –> Ustawienia podstawowe Rachunkowości finansowej (nowej) –> Księgi –> Pola Transakcja OB41 – Definiowanie kodu księgowania Kolejnym krokiem jest umożliwienie podziału dokumentu na kilka pozycji tak, aby faktury nie musiały być wprowadzane za pomocą transakcji FB01. Podział dokumentu aktywowany jest na poziomie jednostki gospodarczej. IMG Rachunkowość finansowa (nowa) –> Ustawienia podstawowe Rachunkowości finansowej (nowej) –> Globalne parametry dla jednostki gospodarczej Transakcja OBY6 – Sprawdzenie i uzupełnienie parametrów globalnych W ustawieniach należy włączyć opcję ‘Umożliwienie podziału kwoty’ Funkcja ta aktywuje nową zakładkę ‘Podział kwoty’ w transakcjach typu ENJOY (takich jak FB60, MIRO itd.): Od tego momentu można dzielić dokument na kilka linii. Przykład z księgowaniem dokumentu poprzez FB60, gdzie kwota faktury wynosi 1230 EUR, z czego 230 EUR to kwota VAT. W zakładce ‘Podział kwoty’ wartości mogą zostać podzielone na 2 części: kwotę netto i VAT: W podziale kwoty wprowadzane są tylko kwoty w walucie dokumentu. W celu zmiany wartości w walucie płatności, należy dokument zasymulować i w klikać się pozycję dostawcy z kwotą VAT: W wybranej pozycji należy wprowadzić walutę płatności oraz kwotę w walucie płatności. Oba pola również można wypełnić podczas zmiany zaksięgowanego dokumentu (poprzez transakcję FB02). W przypadku transakcji MIRO, czyli faktur w odniesieniu do zamówień, system nie pozwala na zmianę pozycji w symulacji dokumentu. W takim dokumencie można jedynie podzielić kwoty, natomiast same wartości płatności, należy wprowadzić poprzez zmianę zaksięgowanego dokumentu. Co ważne, jeżeli zapomniano podzielić płatności w momencie księgowania, to nie da się już podzielić pozycji w inny sposób niż storno dokumentu i ponownie zaksięgowanie. W programie płatności, system tworzy dwie osobne płatności – jedną dla kwoty netto a drugą na kwotę VAT: W powyżej podany sposób można podzielić kwoty płatności dla kontrahenta w celu płatności kwoty VAT w PLN.
. 291 203 120 357 311 182 418 435
zobowiązanie w pln zapłata w euro